Dolar 32,5182
Euro 34,6404
Altın 2.434,48
BİST 9.645,02
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Bayburt 20°C
Az Bulutlu
Bayburt
20°C
Az Bulutlu
Sal 25°C
Çar 27°C
Per 25°C
Cum 25°C

Bayburt Üniversitesi Öğretim Üyesi Eşki’den, Rusça Gazetelerde Kafkas Cephesi Eseri

Bayburt Üniversitesi Öğretim Üyesi Eşki’den, Rusça Gazetelerde Kafkas Cephesi Eseri
5 Mart 2024 15:44 | Son Güncellenme: 6 Mart 2024 00:30
A+
A-

Bayburt Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Fatih Mehmet Eşki’nin Rusça Gazetelerde Kafkas Cephesi (1914-1917) adlı kitabı yayımlandı.

Bayburt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü’nde görev yapan Dr. Öğr. Üyesi Fatih Mehmet Eşki’nin Rusça Gazetelerde Kafkas Cephesi (1914-1917) adlı doktora çalışması Nobel Bilimsel Yayınlarından okuyucu ile buluştu.   

Kitap, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Çarlık Rusya’nın başkenti Petrograd ve Kafkasya’da yayımlanan 28 farklı Rusça gazete ile Çarlık Rusya askerî arşiv belgeleri kullanılarak hazırlanmış. Kitapta ayrıca Kafkas Cephesi alanında daha önce yayımlanan Türkçe ve Rusça resmî yayınlar, hatıratlar, araştırma eserleri ile makaleler kaynak olarak kullanılmış.

Üç bölümden oluşan kitabın birinci bölümünde Çarlık Rusya’da yayımlanan ilk gazete Vedomosti’den itibaren 1917 yılına kadar olan Rus basın tarihi anlatılmış. Ayrıca Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus basınına uygulanan sansür programları ile basın üzerinden yürütülen propaganda faaliyetlerine yer verilmiş.

İkinci bölümde Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na dahil olma süreci ile birlikte Rusça gazetelerde Osmanlı Devleti ve Türkler hakkında yapılan yorum ve tespitler, Cihad ilanı sonucunda Çarlık Rusya Müslümanlarına yönelik değerlendirmeler, Rus Kafkas Ordusu’nun Türk sınırını geçmesi, Osmanlı Devleti’nin 1914-1915 yılları İran Harekâtı, Sarıkamış Harekâtı, 1915 yılında Van’ın işgali ve 1915 yılının sonuna kadar cephede duraklayış konuları anlatılmış.

Kitabın üçüncü bölümünde ise Rus Kafkas Ordusu’nun 1916 yılında Kafkas Cephesi’ndeki ileri harekâtı neticesinde Erzurum, Muş, Bitlis, Rize, Trabzon, Bayburt, Gümüşhane ve Erzincan bölgelerinin işgal süreçleri detaylı bir şekilde aktarılmış. Son olarak Çarlık Rusya’da 1917 yılında gerçekleşen Şubat ve Ekim devrimlerinden sonra Rus Kafkas Ordusu’nun bölgeden çekilişine detaylı olarak yer verilmiş.  

Kitap, Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz şehirlerinin Rus Kafkas Ordusu tarafından işgalini askerî hareketliliğin yanı sıra sosyal, kültürel ve idari konular gibi çok geniş açıdan ele almış. Rusça gazetelerde yayımlanan stratejik yorum ve değerlendirmeler ile işgal edilen şehirlerin tarihi, kültürü, nüfusu, coğrafyası ve ekonomisi gibi birçok konu kitapta yer alıyor.

Türk 3. Ordusunun subay ve askerleri ile bölge halkının Kafkas Cephesi’ndeki kahramanlıklarının izini Rusça kaynaklar üzerinden sürmek mümkün oluyor.

16 Temmuz 1916 Tarihinde Bayburt’un İşgali

Bayburt’un 16 Temmuz 1916 tarihindeki işgal sürecine Rusça kaynaklar üzerinden geniş bir şekilde değinen Tarihçi Eşki, Bayburt’un 1916 yılında Kafkas Cephesi’nde önemli bir merkez olduğunu Rusça kaynaklardan da teyit ediyor. Kitapta, Erzurum ve Trabzon işgalinden sonra Bayburt’un stratejik değerinin arttığına değinen Eşki, Rusların Anadolu’nun içlerine ilerleyebilmek için tüm güçleri ile Bayburt’a yöneldiklerini aktarıyor.

Tarihçi Eşki, 3. Ordu kuvvetleri ve Bayburt halkının Kop Dağı çevresinde salgın hastalıklar, kısıtlı imkânlar, zorlu arazi ve iklim şartlarına rağmen uzun bir süre Rus birliklerine karşı kahramanca savunma yapmalarına ayrıntılı bir şekilde yer veriyor.

Kop mevzilerini geçen Rus birliklerinin Bayburt şehir merkezine ilerlemelerinden sonra bir Rus subayının Bayburt hakkındaki görüşlerini ve şehirdeki gözlemlerini aktaran Eşki, Bayburt işgalinin ilk günlerini Rus ve Türk kaynaklarından karşılaştırmalı olarak okuyucu ile buluşturuyor. Kitapta ayrıca Rusça gazetelerin Bayburt’un tarihi, kalesi, nüfusu, ekonomisi, yeraltı ve yerüstü kaynaklarına yönelik içeriklere yer vermesi ilgi çekiyor.

Tanıtım Bülteninden 

“1914-1917 yıllarına ait günlük yayımlanan Rusça gazeteler; dönemin askerî, siyasi, idari, dinî, kültürel, ekonomik ve sosyal konuları gibi birçok yönünü yansıtması bakımından önemlidir. Bu kitapta, Kafkas Cephesi araştırmalarında daha önce yapılan çalışmalardan farklı olarak Rusça gazeteler ile Çarlık Rusya askerî arşiv belgeleri kullanılmıştır. Ayrıca bu alandaki Türkçe ve Rusça kaynaklar değerlendirilerek karşılaştırmalı bir yöntemle Kafkas Cephesi’ne daha geniş ve farklı bir bakış açısı ortaya konulmaya çalışılmıştır. İşgal edilen Anadolu şehirlerinin tamamı müstakil olarak ele alınmıştır. Kitap, bu yönü ile Türkiye’de ilgili alanda yapılan ilk çalışmadır.

Kafkas Cephesi hakkında diğer arşiv kaynakları ve dönemin Türkçe gazetelerinde çeşitli sebeplerle yer almayan olaylar, kişiler ve 3. Ordu askerlerine ait kahramanlık öykülerinin izi bu kitapta sürülebilmektedir. Araştırma, Kafkas Cephesi ve coğrafyasının az bilinen birçok yönünü ortaya çıkarmaktadır.”

 

ETİKETLER: ,
YORUMLAR

  1. Tarih meraklısı dedi ki:

    Hocam emeğinize ve ilminize sağlık, sadece Bayburt’u değil bölge şehirlerini de ilgilendiren önemli bir konu, her kütüphanede başucu eseri olabilecek bir çalışma.

  2. Sezarın hakkı Sezara. dedi ki:

    Rus ordusu karşısında insanüstü bir mücadele veren Türk ordusu malesef onları durdurmayı başaramamış. Bu anlamda engebeli bu coğrafyada zoru başaran Ruslar’ı da tebrik etmek lazım. Bugün Kop Dağı çevresinde gezdiğinizde attığınız her adımda savaşın izlerini görebilirsiniz. Tabiki yurtta sulh cihanda sulh ilkesiyle barışın savunucusu olmak hepimizin görevi olmalı her zaman. Fatih hocamın bu kıymetli eserini okuduktan sonra Kop hattında gezmek ayrı bir bilinç ve zevk olacaktır. Hocamı tebrik ederim.

  3. Doktor. dedi ki:

    Doktora çalışmamda kaynak kitap olarak her daim başucumda bulunduracagim bu değerli eser için tesekkur ederim .. Emeklerinize sağlık..

  4. Türk Dili dedi ki:

    Sayın Hocam, Kitabın adı biraz sıkıntılı olmamış mı? “Rus gazeteleri…” veya “Rus Dili ile yazılan gazeteler…” deseydik daha doğru olmaz mıydı? Rusça, Rus dili demek değil mi? Rusça gazetelerde Kafkas cephesi: Rus dili gazetelerde Kafkas cephesi olmuyor mu? Çalışmanızı tebrik ediyorum ancak keşke güzel Türkçemize birazcık kıymet verip onu öğrenmeye çalışsak…

  5. Hasan bayram dedi ki:

    Kaleminize,emeginize sağlık.insallah alacagım.

    1. Emek büyük dedi ki:

      Haberde kitabın Çarlık Rusyada yayınlanan 30 a yakın gazete ve çarlık Rusya askerî arşiv belgelerinden de yararlanılarak hazırlandığı yazıyor, yazar bizzat Rusya’da bulunup arşivlerde incelemeler yapmış. İyi tarafı tarihi sadece kendi perspektifimizden değil karşı tarafın bakışından da anlama fırsatımız olmuş, değerli bir eser çıkmış ortaya, emeğinize sağlık.