Diyabet nedeniyle oluşan yaralar, uzun süre iyileşmeyerek hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkileyebiliyor. Bu tür yaraların tedavisinde başvurulan yöntemlerden biri de Maggotolarak bilinen tıbbi larva tedavisi. Yara bölgesindeki ölü dokuların temizlenmesine yardımcı olan ve salgılarıyla iyileşme sürecini destekleyebilen larvalar, özel laboratuvarlarda steril şartlarda yetiştiriliyor. Medipol Mega Üniversite Hastanesi GETAT Bölüm Başkanı Uzm. Dr. Yegane Koulıeva Özcan, yöntemin uygulama aşamalarını ve hangi yaralarda kullanılabildiğini anlattı.

Yüzyıllardır kullanılan bir yöntem

Maggot tedavisinin yüzyıllardır uygulanan bir yöntem belirten Dr. Özcan, tarih boyunca özellikle iyileşmeyen yaralarda kullanıldığını ifade etti. Dr. Özcan, "Özellikle diyabetik yaralarda, iyileşmeyen ve antibiyotiklere dirençli yaralarda başarıyla kullanılabiliyor. Yöntemin geçmişine baktığımızda, savaş alanlarında yaraları gözlemleyen cerrahların, larvaların bulunduğu bazı yaraların daha hızlı ve sağlıklı iyileştiğini fark ettiklerini görüyoruz. Bu gözlemlerin ardından Avrupa, Amerika ve Avustralya’da çeşitli araştırmalar ve incelemeler yapıldı" dedi.

Doğadaki her larva kullanılmıyor

Günümüzde tedavinin modern tıbbın gerekliliklerine uygun şekilde uygulandığını vurgulayan Dr. Özcan, doğada bulunan herhangi bir sineğin larvasının bu amaçla kullanılamayacağını belirtti. Dr. Özcan, "Geçmişte doğada bulunan larvalar kullanılırken günümüzde özel laboratuvarlarda, steril şartlarda yetiştirilen tıbbi larvalardan yararlanılıyor. Bu tedavide yalnızca belirli özelliklere sahip larvalar kullanılıyor. Uygulama mutlaka bir sağlık kuruluşunda, cerrahi ekip veya profesyonel sağlık ekibi tarafından yapılmalı" diye konuştu.

Yaranın durumuna göre uygulanıyor

Tedavinin aşamalarının yaranın özelliklerine ve hastanın durumuna göre belirlendiğini aktaran Dr. Özcan, uygulama öncesinde yara bölgesinin temizlendiğini ve tıbbi larvaların yaranın üzerine yerleştirildiğini anlattı. Pansumanların ve larvaların yenilenme sıklığının hastaya göre değiştiğini belirten Dr. Özcan, bu sürecin doktor tarafından planlandığını kaydetti. Larva tedavisinin yalnızca yara bölgesindeki ölü dokuların temizlenmesiyle sınırlı olmadığını belirten Dr. Özcan, larvaların salgılarının da iyileşme sürecinde rol oynayabildiğini söyledi. Dr. Özcan, "Tedavinin etkisi yalnızca yara temizliğiyle sınırlı değil. Larvaların salgılarında bulunan bazı biyolojik proteinler de yaranın iyileşme sürecini destekleyerek dokunun toparlanmasına katkıda bulunabiliyor" ifadelerini kullandı.

Diyanet İşleri Başkanlığı Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığınca desteklenen proje kapsamında düzenlenen programa, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi öğrencileri ile lise öğrencileri katıldı.

Gençlerin Hazreti Muhammed’in hayatını yakından tanımaları ve örnek ahlakını benimsemelerinin amaçlandığı proje kapsamında daha önce öğrencilere "Çağrı" filmi izletildi ve Diyanet İşleri Başkanlığının "Son Peygamber Hz. Muhammed (Siyer-i Nebî)" adlı kitabı hediye edildi.

Kitap okumalarıyla devam eden etkinlikler, Ergan Dağı’ndaki kamp programıyla sürdürüldü. Kamp ateşi etrafında buluşan öğrenciler, kısa film gösterimleri, müzik dinletileri ve çeşitli etkinliklere katıldı.

Programın ardından erkek öğrenciler, vaiz ve manevi danışmanların rehberliğinde bungalov evlerde konakladı. Burada gerçekleştirilen sohbetlerde Hazreti Muhammed’in örnek hayatı, güzel ahlak, kardeşlik ve sorumluluk bilinci konuları ele alındı.

Erzincan İl Müftüsü Selim Yazıcı, İl Müftü yardımcıları Semiha Keleş ve Medet Şahin ile vaizler, manevi danışmanlar ve Diyanet İşleri Başkanlığı eğitim uzmanları Fatih Bülbül ve Mahmud Kellerbağı da programa katılarak öğrencilerle bir araya geldi.

Siyervizyon Projesi Koordinatörü Semiha Keleş’in koordinasyonunda gerçekleştirilen programda, gençlerin milli ve manevi değerlerle buluşması, siyer bilgilerinin pekiştirilmesi ve kardeşlik bağlarının güçlendirilmesi hedeflendi.

Esenler Belediyesi bünyesindeki Prof. Dr. Sadettin Ökten Şehir Düşünce Merkezi ve Adamor Araştırma Merkezi eşliğinde hazırlanan "Türkiye’de Mahalle Kültürü, Komşuluk İlişkileri ve Aile Araştırması", Türkiye’de değişen mahalle yaşamına ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Tekirdağ, Kayseri, Samsun, Trabzon, Erzurum, Malatya ve Gaziantep olmak üzere 12 büyükşehirde gerçekleştirilen araştırmaya 25 yaş ve üzeri bin 622 kişi katıldı. Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların yüzde 29,9’u komşuluk ilişkilerinin neredeyse sona erdiğini, yüzde 38,1’i büyük ölçüde zayıfladığını, yüzde 22’si ise zayıflamaya başladığını ifade etti. Komşuluk ilişkilerinin değişmediğini ve hâlâ önemli olduğunu düşünenlerin oranı ise yüzde 8,9’da kaldı.

Komşuluk ilişkilerinin zayıfladığını düşünenlerin oranı yüzde 90

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Feyza Korkmaz Sağlam, araştırmaya katılanların komşuluğun geleceğine dair çok olumlu bir bakış açısına sahip olmadığını belirterek, "Esenler Belediyesi bünyesindeki Prof. Dr. Sadettin Ökten Şehir Düşünce Merkezi ile birlikte Adamor Araştırma Merkezi eşliğinde bir komşuluk araştırması yaptık. Bu araştırma Türkiye’de 12 büyükşehir kapsamında geniş kapsamlı bir çalışma oldu. Bin 622 kişiden anket verisi toplandı. Onun dışında nitel görüşmeler ve 3 büyükşehirde odak grup görüşmeleri yaptık. Çalışmanın en çarpıcı, göze çarpan sonuçlarından bir tanesi; komşuluk ya da mahalle kültürü deyince aslında bakarsanız insanların aklına ilk başta komşuluk etkileşimleri, ilişkileri geliyor. Komşuluk ilişkilerini de insanlar birinci grup etkileşimi bağlamında ele alıyorlar, sanki aile, aileden biriymiş gibi ele alıyorlar, yaklaşıyorlar komşularına. Dolayısıyla çok önem veriyorlar komşularına, komşuluk ilişkilerine. Bunun yanında çalışmanın önemli göstergelerinden bir tanesi şu: Çalışmaya katılanların neredeyse yüzde 85’i bireysel, gündelik pratiklerindeki komşuluk ilişkilerinden memnun. Ancak neredeyse yüzde 90’ına yakın kişi komşuluğun geleceğine dair çok da olumlu bir bakış açısına sahip değil. Giderek bireysel etkileşimlerin azalacağını, mahalle dayanışmasının, mahalle kültürünün azalarak son bulacağını düşünen bir çoğunluk var karşımızda" şeklinde konuştu.

"Komşumuzun kapısını çalıp bir ondan tuz istemek, ilk tercihimiz olmuyor"

Dr. Öğr. Üyesi Sağlam, dijitalleşmenin yaygınlaşmasıyla dayanışmanın azaldığına dikkat çekerek, "Giderek azalacağını düşünen bir kesim var. Yani artık bu dijitalleşmeyle beraber en ufak ihtiyaçlarımızı bile bir sanal ortamda karşılıyoruz. Dolayısıyla insanlarla temas etme ihtiyacımız yok. Artık komşumuzun kapısını çalıp bir ondan tuz istemek, ekmek istemek gibi eylemler bizim ilk tercihiniz olmuyor. Haliyle etkileşim olmayınca paylaşım olmuyor, dayanışma olmuyor ve bu giderek mahalleye ve kente ilişkin bir aidiyeti de düşürüyor. Ya bunun artması için insanların birbirini tanınması lazım. Mekânsal birlik lazım, temas lazım. Dolayısıyla hala umutlar olunabilmemiz için şöyle bir şey var ki, insanlar büyük yaşam olaylarında birbirlerine destek olmayı istiyorlar ve bunun için çabalıyorlar. İşte cenazede ya da düğün gibi büyük yaşam olaylarında insanlar dayanışma içinde olduklarını ifade ediyorlar ama gündelik yaşam koşturmacasında bunu göz ardı ettikleri görülüyor çalışmada da. Bunlar etkileşimlerin arttırılmasıyla birlikte hala devam edeceğini gösteren örnekler" ifadelerini kullandı.

Bölge genelinde hafif ve yer yer orta kuvvette etkili olacak zirai donun 3 gün sürmesi, hava sıcaklıklarının yükselmesiyle 10 Kasım Salı günü saat 10.00’dan itibaren don riskinin azalması bekleniyor. Meteoroloji tarafından yapılan uyarıda, "Yapılan son değerlendirmelere göre; ülkemizi etkilemesi beklenen soğuk havayla birlikte bölgemiz genelinde Erzurum, Erzincan, Ardahan, Bayburt ve çevrelerinde 7 Kasım 2026 Cumartesi günü gece saatlerinden itibaren hafif ve yer yer orta şiddette zirai don beklendiğinden tarımsal faaliyetlerle uğraşan vatandaşlarımızın dikkatli ve tedbirli olmaları önem arz etmektedir" ifadelerine yer verildi.

Seminerde, sosyal ilişkilerin insan psikolojisi üzerindeki etkileri, sağlıklı iletişimin önemi, sosyal bağların ruhsal iyi oluşa katkısı ve yalnızlığın birey üzerindeki etkileri ele alındı.

Metin, öğrencilerle sosyal ilişkilerin güçlendirilmesi, sağlıklı iletişim kurulması ve sosyal çevrenin psikolojik iyilik hâline etkisi üzerine bilgiler paylaştı. Programda, sosyal ve duygusal gelişimde güçlü sosyal bağların rolüne dikkat çekildi.

Kent Konseyi tarafından Bakanlığa yapılan başvuruda, Tokat’ta yapımına başlanan ve çeşitli sosyal hizmet birimlerini bünyesinde barındıran kampüs modeli örnek gösterildi. Van ve Diyarbakır illerinde de benzer projelerin tamamlandığına dikkat çekildi.

Başvuruda, kurulması istenen kampüste çocuk evleri sitesi, fiziksel ve ruhsal engelli bireylere yönelik rehabilitasyon merkezleri ile huzurevinin bulunması önerildi. Kampüsün, bölgedeki ihtiyaç sahiplerine ve hastalara hizmet vermesinin yanı sıra Bayburt’un sosyal hizmet alanında bölgesel bir merkez konumuna gelmesine katkı sunacağı vurgulandı.

Kent Konseyinden yapılan açıklamada, Bayburt Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile yürütülen istişarelerin ardından Bakanlığa başvuru yapıldığı aktarıldı. Projenin hayata geçirilmesiyle sağlık personeli, hizmetli ve güvenlik görevlisi gibi farklı meslek gruplarında yeni iş imkânlarının doğacağı, bunun da kent dışına göç eden gençlerin istihdamına katkı sağlayacağı ifade edildi.

Bebeklerin daha erken yürümesini sağlamak amacıyla tercih edilen yürüteçler, sanılanın aksine doğal gelişim sürecini olumsuz etkileyebiliyor. Özel Ümit Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Bülent Özyurt, bebeklerde yürüteç kullanımına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Yürüteç kullanımını önermediklerini belirten Özyurt, bebeklerin kendi kas gücünü, dengesini ve hareket koordinasyonunu geliştirerek yürümeyi öğrenmesinin önemine dikkat çekti.

"Yürüteç bizim önerdiğimiz bir şey değil"

Yürütecin özellikle günlük işlerini yapmaya çalışan anneler için pratik bir çözüm gibi görülebildiğini ifade eden Op. Dr. Bülent Özyurt, şu değerlendirmede bulundu:

"Aslında annelerin kolayına gelebilir. Ocakta yemeğini pişirirken çocuğunu da yürütece koyuverir, dolayısıyla güvende kaldığını düşünür. Ama bunu çok uzun süre, sürekli kullanmak çocuğun kendi kas gücüyle ayakta dikilmesini engellediği için bacaklardaki, omurgadaki kaslardaki güçlenmeyi yavaşlatır."

Yürüme ve hareket koordinasyonu gecikebilir

Bebeklerin yürümeyi öğrenirken kaslarını kullanması ve denge becerilerini geliştirmesi gerektiğini vurgulayan Özyurt, uzun süreli yürüteç kullanımının bu süreci olumsuz etkileyebileceğini söyledi. Özyurt, "Dolayısıyla istediğimiz zamanda istediğimiz güce ulaşamaz ve kendi başına koordinasyonu, hareketleri de, yürümesi de gecikecektir" ifadelerini kullandı.

Parmak ucunda yürümeye neden olabilir mi?

Yürüteç kullanımının bebeklerde parmak ucunda yürüme alışkanlığı oluşturup oluşturmadığı sorusunu da yanıtlayan Özyurt, özellikle yürüteç yüksekliğinin yanlış ayarlanmasına dikkat çekti. Özyurt, "Hele o yürütecin ayarını yüksek yaparlarsa, çocuk yere sadece parmak ucuyla dokunabiliyorsa bu bir alışkanlık oluşturabilir. O yüzden de zaten istemiyoruz yürüteci" dedi.

"Gerçek kas kısalığı yoksa geçici olabilir"

Parmak ucunda yürümenin her zaman kalıcı bir sorun anlamına gelmediğini belirten Özyurt, aşil tendonu ve ilgili kaslarda gerçek bir kısalık bulunmaması durumunda bu alışkanlığın geçici olabileceğini ifade etti. Özyurt, bebeklerin doğal hareket ve kas gelişimlerini destekleyen bir süreçle yürümeyi öğrenmelerinin önemini vurgulayarak ailelere yürüteç kullanımından kaçınmaları tavsiyesinde bulundu.

Hakan Topuzoğlu, düzenleme ile birlikte çocuklarda ve ebeveynlerde dijital okuryazarlığın ön plana çıkacağını söyleyerek, "Geçtiğimiz günlerde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan düzenlemeyle 15 yaş altı çocuklar için sosyal medya düzenlemeleri geldi. Bunu oldukça olumlu olarak değerlendiriyorum. Çünkü ne yazık ki bugüne kadar bir başıboşluk olduğu için sıkıntılar olabiliyordu. Tabi ki bu gelişme dijital okuryazarlığın da daha ön plana gelmesini sağlayacak. Bu konuda hem okulda, hem evde, hem öğretmenler, hem aile, anne baba çocuklarını daha iyi bilinçlendirmiş olacak. Tabi ki yasal anlamdaki bu düzenleme sayesinde de artık sosyal medya bir sıkıntı, facia merkezi ya da yanlış çalışmaların olduğu yer değil de daha çok üretkenlik ya da katkı sağlayabilecekleri, bilgi paylaşabilecekleri, iyiye kullanabilecekleri bir yer haline gelmiş olacak" dedi.

"Kiralık hesaplar yapay zeka ile tespit edilebilir"

Kısıtlamanın ardından kiralık hesapların açılarak kullanıma sunulabileceğini fakat yapay zeka ile tespit edilebileceğini belirten Topuzoğlu, "Aslında şöyle bir durum var. Her türlü düzenlemede ne yazık ki bazıları da bunu nasıl ortadan kaldırabilirim ya da alternatif yollardan nasıl kullanabilirim diye yöntemler üretmeye çalışıyorlar. İşte burada da sosyal medya hesaplarının satılması gündeme geliyor. Başkaları adına açılmış hesaplar olabilir ya da anne babasının hesabı olabilir, tanıdık birinin hesabı olabilir ya da parayla satılan hesaplar olabilir. Bunlar gündeme gelecek ama tabi ki bunu da aslında engellemek mümkün. Nasıl mümkün olabilir diye düşündüğümüz zaman aklımıza şöyle bir cevap geliyor. Sürekli bir hesapta aynı yüzler paylaşılıyorsa yapay zeka kullanılarak bu hesabın başkası adına açılıp da kullanıldığı, 15 yaşından daha küçük birinin kullandığı tespit edilebilir ve böylece bununla ilgili gerekli önlemler de alınabilir. Fakat tabi ki bu konuda hem sosyal medya mecralarının hem de kurum ve ailelerin aynı bilinçte olması ve aynı tavrı ortaya koyması da büyük önem taşıyor" ifadelerini kullandı.

Yeni valilik binasında yapılan toplantıda, il genelindeki kamu hizmetlerinin mevcut durumu ve devam eden yatırımlar hakkında değerlendirmelerde bulunuldu. Kurumlar arası iş birliğinin üzerinde durulduğu toplantıda, hizmetlerin vatandaşlara daha hızlı ve etkin ulaştırılması için nelerin yapılacağı görüşüldü. Ayrıca İşgücü Uyum Programı (İUP) kapsamında sürdürülen çalışmalara ilişkin görüş alışverişinde bulunuldu.

Vali Eldivan, vatandaşların ihtiyaç ve taleplerine hızlı ve etkin şekilde karşılık verilebilmesi için kamu kurumlarının iş birliği ve uyum içerisinde çalışmasının önemini vurgulayarak, kamu hizmetlerinde verimliliğin ve hizmet kalitesinin artırılmasına yönelik çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti.

Valilik toplantı salonunda gerçekleştirilen toplantıda, uyuşturucuyla mücadele, trafik güvenliği, asayiş olaylarının önlenmesi, siber suçlarla mücadele, göç yönetimi ve genel denetim faaliyetleri ele alındı. Emniyet ve jandarma birimlerinin sorumluluk alanlarında yürüttüğü çalışmalar hakkında değerlendirmelerde bulunularak mevcut uygulamalar ve alınan tedbirler görüşüldü.

Toplantıda ayrıca suç ve suçlularla mücadelede kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi, vatandaşların güvenliğini etkileyen konularda sürdürülen çalışmaların etkinliğinin artırılması ve kamu düzeninin korunmasına ilişkin önleyici tedbirler üzerinde duruldu.

Çiftlikte incelemelerde bulunan Duman, yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı.

İşletme yetkililerine hayırlı ve bereketli kazançlar dileyen Duman, yeni yatırımın bölgeye katkı sağlaması temennisinde bulundu.

Proje çerçevesinde Diyanet Gençlik Merkezinde kadınlara yönelik kitap tahlili programı düzenlendi. Programda Kurtarıcı Kurallar adlı kitap okunarak eser üzerine değerlendirmeler yapıldı.

Kitapta ele alınan konular üzerinden aile hayatı, bireysel sorumluluklar ve değerlerin günlük yaşamdaki yeri üzerine fikir alışverişinde bulunuldu. Katılımcılar, eserdeki düşünceleri kendi deneyimleriyle ilişkilendirerek görüşlerini paylaştı. Programa Müftü Yardımcısı İlim Tatlı, Kur’an kursu öğreticileri ve kadınlar katıldı.

İl genelinde dekar başına ortalama 5,2 ton verim alınırken son yıllarda gerçekleştirilen sulama yatırımlarıyla sulanabilir tarım alanları genişledi, şeker pancarı ekim alanları da artış gösterdi.

Hasat çalışmalarında kullanılan modern pancar söküm makineleri, üreticilerin işlerini kolaylaştırarak hasat sürecine hız kazandırıyor.

İl Tarım ve Orman Müdürü Ebubekir Köse de hasat çalışmalarına katılarak üreticilerle bir araya geldi. Üreticilerin sorun ve taleplerini dinleyen Köse, bereketli bir hasat dönemi geçirmeleri temennisinde bulundu.

Başvurular, Kalkınma Ajansları Yönetim Sistemi (KAYS) üzerinden alınmaya devam edecek.

Bağımsız değerlendirici ilanına ilişkin başvuru şartları, ilan metni ve eklerine KUDAKA’nın internet sitesi üzerinden ulaşılabilecek.