Türkiye’de Doğu Karadeniz Bölgesinde yer alan Bayburt, Kültür Varlıklarının Korunması ve Bölgesel Kalkınma Ajansı konusunda Doğu Anadolu Bölgesinde yer alıyor olması kafaları karıştıran ve nedeni merak edilen bir konu haline geldi.
Bu haberde asıl kamuoyunun gündemine taşınması istenen konu, Bayburt’un hangi bölgede yer aldığını tartışmadan önce, Kültür Varlıklarının Korunması ve Kalkınma Ajansı konusunda neden Erzurum Bölge Müdürlüğüne bağlı olduğunu irdelemek gerekir.
Taşınmaz kültür varlığının bakımı, onarımı ve restorasyonu için yapılacak işlemlerin, yapının kültür varlığı niteliğinin devamını sağlaması, gerekirse sağlıklaştırılması ve işlev kazandırılması amacına yönelik olması zorunluluğuna rağmen Bayburt’ta tarihi mekânlar ilgisizlik ve bakımsızlıktan dolayı tahrip olmaya devam etmektedir. Bazı mezarlar define avcılarının bazı tarihi yerler ise kaderine terk edilmiş mekânlar haline gelmiştir. Türbelerin ve tarihi mekânların duvarlarındaki yazılar ise büyük bir ayıbı ortaya koymaktadır.
Bakanlığın parası yok deniyor
Tarihi binlerce yıl öncesine dayanan Bayburt’ta, tarihi eserlere karşı yeterli bilincin henüz oluşmaması yüzünden ve Erzurum Kültür Varlıklarını Korunma Bölge Müdürlüğünün yeterince destek vermemesi nedeniyle tarihi mekanlar virane haline dönüşmüştür. Bunlardan bazıları Bent Hamamı, Paşaoğlu Kondolot Hamamı, tarihi taş binalar ve il genelinde bulunan çok sayıda koruma altındaki tarihi mekanlar kaderine terk edilmiş durumdadır. Bayburt’ta tarihi mekanlar bu haldeyken başta Erzurum olmak üzere komşu illerde koruma altında bulunan tarihi yerlerin tamamına yakını restore edilmiş veya onarılmıştır. Bayburt’a gelince verilen en önemli cevapların başında ise bakanlığın parası yok denmektedir.
Komşu iller koruma altındaki mekanlar konusunda sorunlarını halletmişler
Bayburt Karadeniz illerinden birisi olmasına rağmen, kültürel varlıkların korunması konusunda neden Trabzon bölge müdürlüğüne bağlı değil de Erzurum bölge müdürlüğüne bağlıdır? Kamuoyuna bu durumun cevabı verilmelidir. Çünkü Trabzon bölge müdürlüğüne bağlı Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu ve Rize deki tarihi mekânları incelediğinizde farkı görmek mümkün olacaktır. Söz konusu illerde koruma altındaki tarihi mekanların tamamına yakını restore edilmiş ve bulunduğu kente kazandırılmıştır. Hatta birçok tarihi mekanlarda turizme açılmıştır.
Son yıllarda Bayburt Kalesiyle ilgili yapılan çalışmaların dışında koruma altındaki mekanlardan kente kazandırılmış doğru dürüst bir yerden bahsetmek pekte mümkün değildir. Benzer hizmetleri almak için Kültür Müdürlüğünün gayretleri yeterli olmayabiliyor. Siyasi gücün etkisi bu konularda ilk sırada yer almalıdır. Bu sorun son yılların değil 32 yıldır il olan Bayburt’un önemli sorunlarından birisidir.
Diğer taraftan Kalkınma Ajansı konusunda Bayburt yine benzer sorunu yaşamaktadır. Bayburt, Doğu Karadeniz illerini kapsayan Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) yerine neden Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansı (KUDAKA) kapsamında yer almaktadır? Bu soruda cevabını bekleyen nemli bir konudur. Bayburt’a hangi konuda artı değer katmaktadır?
Söz konusu bölge müdürlükleri konusunda ortada kalmaktan kurtulamayan Bayburt’un bu sorununu yetkililer mutlaka açıklığa kavuşturmalıdır. Ayrıca Bayburt’un içerisinde bulunduğu durumda olan bir başka il var mıdır?. Sadece Bayburt için mi bu durum uygulanmaktadır.
Yukarıda gündeme taşımaya çalıştığımız bu iki konuyu basit ve önemsiz bir konu gibi değerlendirmeye çalışmak ve Bayburt’un gerçek manada yer aldığı bölgede varlığını sürdürememiş olması durumunda, tarihi mekanlarıyla virane bir kent görünümünden kurtaramayacağı anlamına gelir. O nedenle Bayburt gerçek manada bulunduğu bölgenin nimetlerinden yararlanması gerekir. Özellikle de turizm konusunu masaya yatırıp tartışmalıdır.
